Afstand ter adoptie

 Wat maakt dat je het kind dat je bij je hebt gedragen en hebt gebaard afstaat ter adoptie? Een vraag die bij velen wel eens opkomt als je een televisieprogramma over dit onderwerp ziet of via via een verhaal hoort. Op afstand voel je de emotie, de verscheurdheid die die persoon zal voelen die haar baby uit handen geeft. Een paar keer per jaar begeleiden we bij Fiom Utrecht moeders en vaders die overwegen hun kindje na de bevalling af te staan. Die taak is ons wettelijk toebedeeld voor de provincie Utrecht. We werken daarbij samen met de Raad voor de Kinderbescherming en SAVE.

 

Geheim

Het is een dilemma wat veel emoties oproept, zowel bij de aanstaande ouders als hun omgeving. Vaak is afstand ter adoptie een groot geheim waar mensen mee moeten leven. Zorgvuldigheid is essentieel. Daarom is er een vastgestelde procedure en worden gegevens bewaard, zodat mensen desgewenst elkaar op latere leeftijd kunnen terugvinden. Als hulpverlener zijn dit intensieve hulpverleningstrajecten die je niet onberoerd raken. Je hebt hier te maken met levensvragen die ons ook raken.

 

Redenen 

Mensen kunnen om verschillende redenen voor afstand ter adoptie kiezen; vaak spelen er meerdere problemen. De aanstaande ouders zijn nog jong, schoolgaand en niet in staat om op een verantwoorde manier voor een kind te zorgen; is er sprake van een verstandelijke beperking, armoede, huiselijk geweld. In eergevoelige culturen kunnen zwangere ongehuwde meiden gevaar lopen omdat het de familie-eer voor de gemeenschap schaadt. Of de ouders zijn te oud en al  jaren uit de kinderen. Met enige regelmaat worden vrouwen verrast door hun zwangerschap en merken ze pas vlak voor of tijdens de bevalling dat er een kindje komt. Dit kan veel verwarring, verdriet, angst en paniek oproepen.

 

 Begeleiding

 Voor en na de bevalling hebben we gesprekken met de biologische moeder en -indien aanwezig- de vader. Zijn er misschien mogelijkheden om in de toekomst (als moeilijke zaken die in het heden spelen opgelost zijn) zelf voor het kindje te gaan zorgen? Dan is misschien een perspectief biedend pleeggezin een optie. Kortom alle opties worden besproken. Dit zijn over het algemeen genomen geen makkelijke gesprekken voor cliënten, maar wel gesprekken die gevoerd moeten worden. Wij vinden dat mensen de keuze moeten hebben om te kiezen voor wat zij het beste voor het kind en voor zichzelf vinden. Het zelfbeschikkingsrecht vinden wij belangrijk. Daarnaast heeft het kind er niets aan als het -om wat voor reden ook- niet gewenst is bij de biologische ouders en meer dan welkom is bij de adoptieouders.
Wij hebben een onderzoekende houding en geven veel informatie over wat er allemaal mogelijk is om te onderzoeken wat het beste bij deze ouders past. Wij vinden niet dat afstand ter adoptie voorkomen moet worden, omdat er soms geen andere optie is.

 

 Tijdelijk pleeggezin

Na de geboorte gaat het kindje drie maanden naar een tijdelijk pleeggezin -die hiervoor geschoold zijn- zodat de biologische ouders nog kunnen nadenken over hun besluit. Blijven ze bij hun besluit, dan kunnen ze aan de hand van een aantal profielen meebeslissen over in wat voor gezin hun kindje opgroeit. Ook worden er afspraken gemaakt over hoe de biologische ouders op de hoogte blijven van de ontwikkeling van hun kind. Na een jaar bij verblijf bij de adoptieouders doet de rechter een definitieve uitspraak en zijn de adoptieouders officieel de ouders van het kind, maar de biologische ouders behouden altijd hun plek in het leven van het kind.

 

 Marjan Kesteloo, gespecialiseerd maatschappelijk werker bij Fiom Utrecht